Endurvinnslan hf. var stofnuð árið 1989, skv. lögum nr. 52/1989. Frumástæða stofnunar félagsins var náttúru- og umhverfisvernd þó vonir stæðu til að hægt yrði að endurvinna umbúðirnar sem smám saman varð að veruleika. Endurvinnslan sér eitt um móttöku allra einnota drykkjarvöruumbúðum hérlendis, greiðir út skilagjald , undirbýr til útflutnings og selur til endurvinnslu. Um 51 umboðsaðilar starfa fyrir félagið um allt land.
Ísland var fyrst í heiminum til að koma á skilagjaldskerfi á landsvísu fyrir allar einnota drykkjarvöruumbúðir. Frá því fyrirtækið hóf starfsemi hefur árangur söfnunar verið með því besta sem gerist í heiminum og árið 2012 voru skil 87,5%. Mest í áli 90%, plasti 87% og í gleri 81%.
Framlag Endurvinnslunnar til umhverfisverndar er verulegt því vegna skilagjaldsins eru einnota drykkjarumbúðir ekki lengur rusl sem liggur á víðavangi heldur endurvinnanleg verðmæti sem margir hafa fjárhagslegan hag af. Allir geta lagt sitt af mörkum til að halda landinu hreinu, auka nýtingu auðlinda jarðar og bæta viðhorfið til verðmæta, jafnframt því að skapa gjaldeyristekjur.
Endurvinnslan selur úr landi um 700 tonn af áli á ári og 1.800 tonn af plasti. Glerið notar Sorpa bs. til landfyllingar og við undirbyggingu vega ásamt fleiru en í samstarfi við Hlaðbæ Colas er verið er að gera tilraunir með notkun glermulnings. Tilraunirnar lofa góðu og verður vonandi raunhæfur kostur á næstu árum.
Danska eðlis-og efnafræðingnum Hans Christian Ørsted tókst árið 1825 fyrstum manna að framleiða hreint ál. Hann leysti álklóríð upp í blöndu kvikasilfurs og kalíummálms. Með því að eima kvikasilfrið burtu varð til moli af áli á stærð við baun. Áldósir þykja einstaklega hentugar til flutnings, taka lítið pláss og eiginleg þyngd þess lítil eða um 16 gr. Auðvelt er að endurvinna ál vegna lágs bræðslumarks. Aðeins þarf 5% af orkunni sem notuð er við frumvinnslu áls til endurvinnslu þess. Þess vegna er ál oft kallað græni málmurinn. Við að endurvinna áldós sparast orka sem jafngildir orkuþörf sjónvarps í þrjár klukkustundir. Það tekur áldós um 200 ár að leysast upp í umhverfinu en einungis um 60 - 80 daga tekur að endurvinna áldós.
Einnota áldósir eru pressaðar í bagga og duga tekjur af álútflutningi til að greiða allan flutningskostnað við söfnun og útflutning drykkjarumbúða. Dósirnar eru bræddar, málningin hreinsuð af og endurunnið er úr álinu ýmsar afurðir m.a. nýjar áldósir.
Nær allir landsmenn nota PET á hverjum degi án þess þó að gera sér grein fyrir því. Flestar einnota drykkjarvöruumbúðir úr plasti eru PET flöskur.
PET stendur fyrir polyethylene terephthalate og var fyrst þróað árið 1941 fyrir þræði í efnavöru (flís) en upp úr 1960 var byrjað að nota það sem umbúð utan um filmur og síðar eða um 1970 til framleiðslu á drykkjarvöruumbúðum.
Framleiðsluferli PET flöskunnar er frekar flókið. PET efnið kemur í stórum stæðum. Fyrst þarf að brjóta það niður í smærri einingar, síðan er það brætt og sprautað í þar til gerð mót og til verður „preform“ sem lítur helst út eins og tilraunaglas. „Preformið“ er síðan sett í annað mót þar sem það er hitað svo hægt sé að blása það hægt út og þá myndast hin eiginlega plastflaska.
35 gramma plastflaska heldur öruggum 2 lítrum af gosi án þess að eiga á hættu að springa eða brotna, alveg hreint ótrúlegt!
Meðal þeirra ótrúlegu eiginleika sem PET hefur er að það er að fullu endurvinnanlegt. Merking er ávalt á umbúðunum og er hægt að þekkja það af þremur örvum í þríhyrningi með númerinu 1 í miðjunni.
Það tekur plastflösku allt að 450 ár að leysast upp í umhverfinu.
PET er endurunnið í margar ólíkar vörur, ekki bara í flöskur. Meirihluti PETs er endurunninn í þræði sem síðan eru notaðir í framleiðslu á flísvörum s.s. teppum, fötum og umbúðum. Mjúka flíspeysan þín gæti því verið drykkjarvöruumbúðir að uppruna.
PET plast er auðvelt að endurvinna en plast er úr ýmsum efnum sem jafnvel er erfitt að endurvinna og því er því jafnvel hent. Þetta á við um ýmsa sápubrúsa og önnur ílát.
Gler er 100% endurvinnanlegt og hægt er að endurvinna það “endalaust” án þess að það tapi gæðum. Það getur hins vegar tekið glerflösku allt að milljón ár að leysast upp í umhverfinu. Gler er þó ekki mjög skaðlegt umhverfinu. Enn hefur Endurvinnslunni ekki tekist að endurvinna gler í nýtt gler. Hefur kostnaður einfaldlega reynst of mikill og umhverfisáhrifin af því að flytja gler til annarra landa dregið úr ávinningi. Gler er þó endurunnið að hluta m.a. sem efsta lag á urðunarstöðvum til þess að stöðva rottugang sem undirlag í stofnbrautir og til jarðfyllingar. Gerðar hafa verið ýmsar prófanir með gler í malbik og í steinteppi. Prófanirnar hafa komið mjög vel út og vonandi er hægt að endurnýta gler þannig í auknum mæli í framtíðinni. Hafir þú hugmyndir um hvernig endurnýta má gler, tökum við hjá Endurvinnslunni fagnandi öllum ábendingum.
Kostnaðarsamt er að taka við gleri og því hefur Endurvinnslan hf. ekki tekið við öðru gleri en því sem tilheyrir skilakerfi drykkjarumbúða. Glerkrukkur og önur glerílát þarf því að fara með á gámastöðvar.
Drykkjarumbúðir eru ekki aðeins endurunnar til gagns fyrir náttúruna, þær eru einnig verðmæti. Útflutningsverðmæti þeirra nemur þannig á hverju ári um 250 millj.kr. En umbúðir eru misjafnar. Mest fæst fyrir ál og glært plast úr PET efni (merkt með tölustafnum 1 á umbúð), en það eru algengustu plast umbúðirnar. Strax og plastið er litað, minnkar verðmæti þeirra.
Viðskiptavinum er mörgum umhugað um náttúruvernd og er það mjög jákvætt. Þeir koma jafnvel með aukaumbúðir til okkar í góðri trú um að þeir séu þannig að hjálpa náttúrunni. En sumar plastumbúðir eru fyrir okkur ekkert annað en sorp sem fer í urðun.
Ruslapokar eins og þeir svörtu eru sorp. Ef þið viljið vera umhverfisvæn, er best að nota fjölnota poka.
Nýtt gler er tiltölulega auðvelt að vinna og því fæst lítið sem ekkert fyrir útflutning á notuðu gleri. Það er því ekki neinn ávinningur fyrir Endurvinnsluna að fá auka gler t.d. krukkur með drykkjarumbúðum.
Þar sem drykkjarumbúðir eru verðmæti er mikilvægt að meðhöndla þær af virðingu. Skítugar umbúðir, sígarettur og annað rusl sem sett er í þær rýrir verðmæti vörunnar. Við biðjum ykkur því um að reyna að halda umbúðum hreinum og skíta umbúðir ekki út að óþörfu. Slíkt tryggir hámarks verðmæti.
Hægt er að koma með safnanir í Knarrarvog 4
Ýmis félög safna miklu magni drykkjarumbúða. Geta þau fengið hjá Endurvinnslunni poka og kör til að safna í og hægt er að hringja á skrifstofu til að fá nánari upplýsingar.
Reglur fyrir safnanir:
- Efni þarf að vera hreint og aðeins drykkjarumbúðir í skilakerfi. Ef í efni er drasl eins og glös, fernur, pappír, matarleifar o.fl. er starfsmönnum uppálagt að taka ekki við efninu.
- Efni þarf að flokka í ál, gler og plast.
- Ef viðskiptavinur er með minna en 25 svarta plastpoka, 1.200 drykkjarumbúðir, þá þarf hann sjálfur að fara með allt efni í gegnum afgreiðslu/ móttöku Endurvinnslunnar.
Ekki er skilagjald á umbúðum undir ávaxtaþykkni, mjólkurdrykki, matarolíu, tómatsósu eða þvottalög. Þessum umbúðum má skila í grenndargáma.
Almenna reglan er að drykkjarumbúðir, fyrir utan þær umbúðir sem innihalda vín, þurfa að hafa innihaldið vatn með eða án kolsýru, eða vatnsblönduð efni til drykkjar, til að vera skilagjaldsskyldar. Um er að ræða tilbúna drykkjarvöru sem hægt er ða drekka beint úr viðkomandi umbúðum.
Endurvinnslan hf. | Knarrarvogi 4 | 104 Reykjavík | Sími: 588 8522 | Fax: 588 8966 | Netfang: evhf@evhf.is
